Beyaz Altın Olarak Bilinen Pamuk

Adanaspor Hakkında
12 Kasım 2018
İşkad Başkanı Mantı: “Kız Öğrencilere Eğitim Verip, Onlara Rol Model Olabiliriz”
13 Kasım 2018

Lifleri için yetiştirilen pamuk, değerli bir tarım bitkisidir. Pamuk lifleri dokuma sanayisinin en önemli işlenmemiş maddelerden biridir. Ucuzluğunun yanı sıra dokunmadan önce özel bir işlem gerektirmemesi, yıkanmaya karşı dayanıklılığı ve yünden daha sağlam olmasından dolayı gerek kumaş, gerek diğer dokumaların üretiminde yaygın olarak kullanılır.


Ortaçağa kadar pamuğu tanımayan Avrupalılar pamuğu ilk gördüklerinde bunun bir tür yün olduğunu sanmışlar. Afrikalılar ise pamuk tarımını ve pamuktan iplik yapımını Hindistan’la ticaret yapan Araplar’dan öğrenmişler. Amerika’nın keşfiyle birlikte Yenidünya’ya gelen Avrupalı göçmenler de kısa bir süre sonra pamuk yetiştirmeye başlamışlar. Giderek artan pamuk üretimine karşılık, liflerin tohumlardan aynlması işleminin elle yapılıyor olması pamuğun işlenip satılmasını çok yavaşlatıyormuş.

Türkiye’de Pamuk 
Hammadde olarak, tekstilden dokumacılığa, dekorasyondan sağlığa, hayvan yeminden margarine, barut üretiminden matbaacılığa kadar birçok alanda kullanılmaktadır. Belki de bu nedenle pamuğa ülkemizde beyaz altın adı verilmiştir. Giydiğimiz elbiselerden yere serdiğimiz halılara, pencerelerdeki perdelerimizden tıbbi operasyonlara kadar akla gelebilecek pek çok hususta pamuğun biçim değiştirilmiş şekillerinin kullanıldığı bilinen bir gerçektir. Aslında pamuğun kullanıldığı çok özel bir alan vardır ki belki de sırf bu yüzden beyaz altın sıfatını daha fazla hak etmektedir.

İplik yapımına elverişli uzun lifler ayrıldıktan sonra tohumların üzerinde çok kısa lifler kalır. Bu kalıntılar özel makinelerle temizlenerek “linter pamuğu” adıyla satışa sunulur. Linter pamuğu koltuk, yatak, yorgan ve yastık dolgusu olarak kullanıldığı gibi, aynı zamanda değerli bir selüloz kaynağıdır. Yapay ipek (reyon), selofan, patlayıcı madde, cila ve plastik üretiminde selüloz kullanılır. Pamuk tohumlarından ise yağ çıkarılır. Bu yağ temizlenip kokusu giderildikten sonra ya sıvı halde ya da margarine dönüştürülerek yemeklik yağ olarak kullanılır. Ayrıca mum, sabun ve yer muşambası üretiminde yararlanılır. Tohumların yağı alındıktan sonra geriye kalan protein bakımından  zengin küspe ise hayvan yemi ya da gübre olarak değerlendirilir.

Pamuğun kullanıldığı en gözde alan, ticari ve ekonomik hayatın olmazsa olmaz  aracı kağıt banknotlardır. Kağıt banknotlar, pamuğun çekirdeğini kapsayan, linter isimli kısa lifli pamuklardan yapılmaktadır. Dayanıklılığı, emme kapasitesinin yüksek olması nedeniyle değerli kağıtlar ve banknot yapımında tercih edilen linterin en önemli özelliği, içindeki selülöz miktarının çok yüksek olmasıdır. Selüloz, linterin dolayısıyla kağıt banknotların dayanıklılığını ve emiciliğini artırmakta, yumuşadıkça dayanıklılığın kaybolmamasını sağlamaktadır.

İlginizi Çekebilir...

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir